Ο προστάτης είναι ένας αδένας του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος σε μέγεθος καρυδιού, που βρίσκεται ακριβώς πίσω από τα οστά της λεκάνης (ηβική σύμφυση) και μπροστά από το ορθό (τελευταίο τμήμα του εντέρου). Ο προστάτης παράγει ένα ειδικό υγρό με διάφορα συστατικά, που καθιστούν το εκσπερματικό υγρό κατάλληλο περιβάλλον για τη γονιμότητα του σπέρματος.

Διαγνωση Καρκινου Προστατη

Η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη βασίζεται στις παρακάτω εξετάσεις

  • Δακτυλική εξέταση του προστάτη μέσω του ορθού (ΔΕΠ)
  • Ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA)
  • Διορθικό υπέρηχο προστάτη (TRUS)

ΒΙΟΨΙΑ

Οι ανωτέρω εξετάσεις θα μας δώσουν τα στοιχεία που απαιτούνται για να υποβληθεί ο ασθενής σε βιοψία προστάτη. Κατά τη βιοψία του προστάτη λαμβάνονται δείγματα προστατικού ιστού, υπό συνεχή καθοδήγηση διορθικού υπερήχου, με σκοπό την εξέτασή τους από τον παθολογο-ανατόμο ο οποίος θα επιβεβαιώσει ή όχι τη νόσο. Υπάρχουν 2 τύποι βιοψίας προστάτη, η διορθική και η διαπερινεϊκή ή χαρτογράφηση του αδένα (mapping biopsy). Ο πρώτος αφορά την συμβατική μέθοδο όπου μέσω του ορθού λαμβάνονται συνήθως 12 τεμάχια (6 από κάθε λοβό) απο μή σταθερά σημεία που επιλέγονται από τον χειριστή του υπερήχου. Κατά τον δεύτερο και πλέον σύγχρονο, λαμβάνονται μέσω του δέρματος πολλαπλά ιστοτεμάχια από τον προστάτη και τις σπερματοδόχους κύστεις (αναλόγως με το μέγεθος του αδένα) από σταθερά-συγκεκριμένα σημεία (ανά 0,5cm). Με τη μέθοδο αυτή μεγιστοποιείται η διαγνωστική ακρίβεια ενώ αντιθέτως η νοσηρότητα δεν υπερβαίνει αυτήν της συμβατικής διορθικής βιοψίας. Η χαρτογράφηση του προστάτη είναι επίσης βασικό και αναπόσταστο "εργαλείο" για την εφαρμογή της εστιακής θεραπείας (focal treatment). Ο τύπος αυτός βιοψίας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Κέντρο Βραχυθεραπείας Προστάτη σε συνεργασία με το Tμήμα Υπερήχων του Νοσοκομείου "Υγεία" (2008).


ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία του καρκίνου του προστάτη εξαρτάται από την ηλικία του ασθενή, τη γενική του κατάσταση και το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση (σταδιοποίηση). Οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου (βλ. Πίνακα 1) μπορούν να αντιμετωπιστούν με μία μόνο θεραπεία (ριζική προστατεκτομή, βραχυθεραπεία ή εξωτερική ακτινοβολία) έχοντας εξαιρετικά αποτελέσματα. Οι ασθενείς μεσαίου και υψηλού κινδύνου (βλ. Πίνακα 1) πρέπει να επιλέξουν συνδυασμό δύο ή τριών θεραπειών για να επιτευχθεί το υψηλότερο ποσοστό ίασης. Η επιλογή της θεραπείας του κάθε ασθενή είναι αυστηρώς προσωπική και πρέπει να ληφθεί αφού ο θεράπων ιατρός του αναλύσει τις επιπλοκές της κάθε μεθόδου.

 Χαμηλού κινδύνουΜεσαίου κινδύνουΥψηλού κινδύνου
PSA < 10 10 - 20 > 20
Gleason ≤ 6 7 8 - 10
Κλινικό στάδιο ≤ T2a T2b,c > T2c